Platform van interventies bij sociale praktijken en dynamieken

Beginpagina > Nieuws en analyses > Europa tussen politiek en economie

Europa tussen politiek en economie

3 septembre 2010
Uitdagingen voor het Belgische voorzitterschap


Het Belgisch voorzitterschap van de EU biedt ons land de kans om accenten te leggen voor de Europese politiek. Als Belgisch Netwerk ziet Flora heel wat uitdagingen!

Het blad Vacature van 7 augustus publiceerde een hoofdartikel met als titel ‘Hoe vindt u een slaaf in 4 uur?’ Onderzoeksjournalist Benjamin Skinner reisde de wereld af om het fenomeen slavernij in kaart te brengen en kwam tot onthutsende vaststellingen.

Slavernij blijkt niet slechts dat fenomeen uit een ver verleden te zijn dat in beeld werd gebracht door schrijfsters als Toni Morisson en Alice Walker met hun verhalen over mannen, vrouwen en kinderen die op Amerikaanse katoenplantages als slaven leefden en stierven.

Vandaag speelt de slavenhandel zich volledig in de illegaliteit af, waardoor het veel moeilijker is er zich een beeld van te vormen. Toch zijn er enkele cijfers voorhanden die boekdelen spreken.

  • Het aantal slaven wordt vandaag wereldwijd op 20 tot 25 miljoen geschat.
  • Een slaaf koste vroeger omgerekend 30.000 dollar, vandaag volstaat een luttele 100 dollar.
  • Slavernij komt niet alleen voor in Afrika en Azië, maar evengoed in Oost- en West-Europa en Amerika. In de VS zouden zowat 50.000 slaven werken.
  • Mannen, vrouwen en kinderen werken als slaaf in de productieve arbeid (land- en tuinbouw, bouwsector) en de seksindustrie, maar ook als huispersoneel. De seksslavernij bedraagt zowat 10% van alle slavenhandel.

Het gaat daarbij niet om mensen die tegen een hongerloon en in mensonwaardige omstandigheden lange werkdagen kloppen. Slavernij is het lot van mensen werken die zonder enig loon, onder mentaal, fysiek en/of seksueel geweld. Ze werken om een (al dan niet denkbeeldige) schuld af te lossen, of omdat hun meesters hun kinderen of verwanten in het thuisland in hun macht hebben. OrCA, lidorganisatie van Flora, probeert de situatie in België in kaart te brengen (1).

Wat kan de politiek hiertegen aanvatten? Er werden al op zijn minst 12 internationale conventies afgesloten om het fenomeen uit te roeien, maar daar trekken slavenhandelaars zich geen snars van aan, handel is handel, en winst maken is de boodschap. Om het in termen van het genderkader van arbeid te zeggen, de productieve arbeid - waarvan de winst in geld wordt geteld - gaat ten koste van sociale arbeid (rechtvaardige sociale verhoudingen), zorgarbeid (ouder-kind relaties) en zelfarbeid (autonomie en welzijn van het individu). Het evenwicht is helemaal zoek, en daar staat blijkbaar ook de politiek machteloos tegenover.

Dat winstbejag schadelijk is voor het milieu, en noch de draagkracht van de planeet noch de levensnoodzakelijke biodiversiteit respecteert, wordt nu vrij algemeen erkend. Dat de geldlogica ook de menswaardigheid onder druk zet en tot toenemende ongelijkheid leidt, blijkt moeilijker tot de geesten door te dringen. Nog steeds wordt de loonarbeid als enig zaligmakende piste voor de bestrijding van armoede gepropageerd, ook al tonen studies van het Planbureau inmiddels aan dat er geen enkele statistische relatie bestaat tussen bruto nationaal inkomen of tewerkstellingsgraad en armoedecijfers (2).

Laat het duidelijk zijn dat Flora – als netwerk van organisaties actief in het landschap van de socioprofessionele inschakeling - niet tegen loonarbeid is. Maar om duurzaam gelijke kansen te creëren voor diverse groepen van mensen, moet dat in evenwicht gebracht worden met andere vormen van arbeid, met zorg, zelfontplooiing en participatie. En dat kan maar als de logica van het bankengeld niet langer als enige mogelijke erkend wordt. We hopen dat Europa werk maakt van een betere integratie van de economische en de sociale politiek. Ook in het komende werkjaar blijft Flora via diverse projecten die alternatieve pistes verkennen. We nodigen u van harte uit met ons mee te denken!

link