« Word wat je wil ! » Deze reclameslogan, gebruikt door het ‘magazine met het grootste carrièreaanbod’, leek me op het eerste zicht een mooie Nieuwjaarswens. Iets om u allen toe te wensen.
Het beeld dat deze slogan moest illustreren, maakte het voor een groot deel van het lezerspubliek vast erg moeilijk om zich erin te herkennen, toch zeker voor de mannen en vrouwen die zich willen inschakelen in de wereld van de arbeid en die in dat parcours worden begeleid door vele van onze lezers en lezeressen.
Eerst de mannelijke versie (in volgorde van verschijnen op de mediascène): knappe jongemannen in verzorgd kostuum (met of zonder das), aktentas, laptop, telefoon (mét draad, vreemd genoeg! Waarom geen GSM?), in het kader van een hippe taverne… Het is waar dat als we goed kijken, we ook een werkhelm ontdekken – blinkend als een versgedrukt muntstuk – op de schoot van één van de personages, en een thermos (jaja!) in de handen van zijn tegenspeler.
Maar de aandacht wordt toch vooral getrokken door de karaf wijn en de glazen op hun tafel. Buiten zien we zelfs een bus voorbijrijden, vol met mensen die duidelijk niet werden wat ze wilden.
De damesversie nu: slanke, jonge dames in tailleur of kort zwart jurkje met mooie muiltjes, in tuniek en broek of in een chique jeans-ensemble, met discrete juwelen of een quasi-nonchalant gedrapeerde sjaal, aktentas, vioolkist, mini-cassettespeler, mobiele telefoon, dit alles in een omgeving die een kunstgalerij zou kunnen zijn. Na eerst verschillende keren enkel de mannelijke versie gezien te hebben, had ik me aan een grondige genderlectuur van de advertentie gezet, en aan een bijbehorend haatmailtje naar de adverteerder. Ik wees hem op de impliciete boodschappen, te weten: enkel mannen zijn blijkbaar uitgenodigd om te worden wat ze willen; de strategische plaats om je carrière te ontwikkelen is een café of een ‘men only’-club.
Wat later, toen ik de vrouwelijke versie ontdekte, sloeg mijn opluchting (Ah! Dan toch!) snel om in consternatie. De ‘Word wat je wil’, namelijk, die in de mannelijke versie nog volledig open bleef, werd nu vergezeld door voorbeelden: “journaliste, PR Manager, muzikante, consultant, …” (Bedankt voor de nog in te vullen puntjes! Oef!). Alsof het voor vrouwen nodig is het visuele beeld toe te lichten of hen op ideeën te brengen, ideeën die overigens niet helemaal vrij zijn van stereotypen, ook al situeren ze zich dan eerder aan de glamour- dan aan de trash-kant.
En aangezien ik nooit een gemengde versie heb zien verschijnen, kon ik aan mijn lijst met grieven de ‘versterking van de professionele segregatie tussen mannen en vrouwen’ toevoegen…
Voilà, dit is dus hoe iets dat me eerst een positieve boodschap leek (kies je eigen project en ga ervoor!) zich plots transformeerde in een opdracht om ‘conform te dromen’: “wat je wil”, ja, maar wel iemand anders dan jezelf en iemand die binnen de heersende denkkaders blijft.
Om op de Nieuwjaarswensen terug te komen, bedien ik me nog liever van een andere slogan (gelanceerd door een consultancybureau en geïllustreerd – nobody is perfect – door een jongeman in een apenpakje die op een onbestemd strand vrolijk in de golven dartelt): “Word de beste versie van jezelf”. “Word jezelf”, omdat in lijn zijn met jezelf, volgens mij, de basis is van ware ontplooiing, EN “de beste versie”, omdat er een grote kans bestaat dat je veel meer potentieel in huis hebt dan men je wil doen geloven.
Deze wens, die min of meer van toepassing is op iedereen, van de dakloze tot de eerste minister en alle bevolkingslagen ertussenin, deze wens geldt des te meer voor hen die op zoek zijn naar een instap in de maatschappij en die hierin direct of indirect worden bijgestaan de lezers en lezeressen van Coulissen. “Word de beste versie van jezelf” en “Laat toe aan je cliënten/s, gebruikers/sters, werkne(e)mers/sters, enz. om de beste versie van zichzelf te worden”, zijn fijne voornemens voor het begin van het jaar. Ik hoop dus dat jullie ze kunnen waarmaken, zo snel mogelijk en met veel succes!