PrintHet analysekader van Flora "Arbeid en levensloop": een basishypothese
Het Flora-team ontwikkelt een analysekader dat een algemene visie geeft op arbeid en levensloop. Het kader is gebaseerd op vroegere onderzoeksprojecten van Flora, namelijk JUMP en Management ES-change. Het wil duidelijkheid brengen in de complexiteit van levenstrajecten en vooral ook in de socioprofessionele inschakeling van laaggeschoolde vrouwen. Het is de bedoeling van het Expertisecentrum van Flora om dit kader voortdurend te verfijnen via verschillende projecten en acties.
Het analysekader maakt een onderscheid tussen vier functies van arbeid die noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van de maatschappij en voor de ontplooiing van de burgers:
Productieve arbeid: productie van goederen (en sommige diensten) die een ruilwaarde hebben op de markt of een gebruiks- of ruilwaarde in het huishouden;
Reproductieve arbeid: zorgarbeid die het overleven van (de leden van) de samenleving waarborgt: biologische reproductie, zorg voor anderen in het kader van het gezin (verzorgen, voeden, het huis onderhouden…) of in een ruimer kader (scholen, ziekenhuizen, rusthuizen…)
Sociale arbeid: arbeidsvormen die de goede werking van de samenleving verzekeren, bijvoorbeeld via politiek of burgerlijk engagement, vrijwilligerswerk…
Zelfarbeid: investeren in het eigen welzijn en de eigen gezondheid, ontwikkelen van de eigen talenten…
Er wordt aandacht geschonken aan het wisselende aandeel van de verschillende vormen van arbeid doorheen de tijd. Bij elk individu varieert de inzet voor de verschillende vormen van arbeid, naargelang de levensfase (met of zonder kinderen enz.), maar ook als gevolg van gebeurtenissen die plaatsgrijpen in een leven. Afhankelijk van de levensfase of van de gebeurtenissen die hen treffen, kunnen mensen de verschillende vormen van arbeid in wisselende mate opnemen.
In onze maatschappij zijn de verschillende vormen van arbeid (nog) ongelijk verdeeld tussen de seksen en worden ze op erg ongelijke manier gewaardeerd. Vrouwen, die instaan voor het grootste deel van de zorgarbeid, hebben het moeilijker dan mannen om toegang te krijgen tot volwaardig betaald werk en, dus tot een loon en sociale rechten die toelaten om zelfstandig te leven.
Voor een doeltreffende aanpak van de problemen waarmee vrouwen geconfronteerd worden bij het zoeken of behouden van een baan, is het absoluut noodzakelijk om rekening te houden met hun situatie in termen van de vier vormen van arbeid en van hun levenstraject.