NIEUWS : Expertisecentrum » Verslag studiedag dienstencheques
Print Print
27 november 2009


Verslag studiedag dienstencheques


Dienstencheques: tenminste houdbaar tot… Hoe investeren in duurzame tewerkstelling?

Op 24 september 2009 organiseerde Flora met de steun van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen en de POD Maatschappelijke Integratie de studiedag ‘Dienstencheques: ten minste houdbaar tot…’ De studiedag vormde het sluitstuk van een reeks rondetafels die langs beide zijden van de taalgrens plaatsvonden en waaraan 36 dienstenchequebedrijven uit verschillende sectoren (privé, openbaar, sociale economie) deelnamen.

De visie van Flora

Anne Snick, de coördinatrice van Flora, leidde de studiedag in. Zij gaf meer uitleg over de manier waarop Flora de begrippen duurzaamheid, tewerkstelling en gender met elkaar verbindt. Een voorbeeld dat ze gaf, was het volgende:

“Als men hout wil produceren, kan het zeer efficiënt zijn om alleen eiken te kweken. Maar als een ziekte de eiken treft, is de exploitatie ineens alles kwijt. Biodiversiteit maakt een bos resistenter tegen ziekte doordat andere planten voor een herstel van het microbiologisch evenwicht kunnen zorgen. Diversiteit maakt ook dat de exploitatie duurzamer is, aangezien men eventueel op andere houtsoorten kan terugvallen tot de eikenpopulatie zich heeft hersteld…”

“Wat heeft dit nu met duurzame tewerkstelling te maken?” hoor ik u al denken. Wel alles! In haar schets van de probleemcontext stelt Anne Snick dat het werken met dienstencheques nog te vaak uitsluitend wordt bekeken vanuit het standpunt van de productieve arbeid, d.i. arbeid die een inkomen moet opbrengen en dus de nodige productiviteit en efficiëntie vereist om te kunnen blijven bestaan op een concurrentiele markt. Flora meent echter (figuur 1) dat tewerkstelling pas duurzaam zal zijn als niet alleen wordt gefocust op productieve arbeid, maar als ‘een diversiteit van’ soorten arbeid in rekening zullen worden gebracht.

Maar over welke soorten arbeid gaat het dan? Eerder onderzoek van Flora toonde al aan dat een samenleving om te kunnen functioneren nood heeft aan vier functies: productieve, zorg-, sociale en zelfarbeid. Deze functies zijn in onze samenleving nog steeds ongelijk verdeeld tussen mannen en vrouwen en bijgevolg ook anders gewaardeerd (genderanalyse van arbeid). Wat dit nu allemaal betekent voor de 98% vrouwen die via dienstencheques tewerkgesteld zijn en hoe alle soorten van arbeid in rekening kunnen worden gebracht binnen het dienstenchequestelsel, kan u lezen in onze brochure.

De volledige PowerPoint van Anne Snick vindt u hier.

Figuur: de duurzaamheidscurve, toegepast op het systeem van de dienstencheques [1]

Dienstenchequebedrijven getuigen…

Tijdens de studiedag kwamen ook een aantal dienstenchequebedrijven uit de rondetafelgesprekken aan het woord. Elk van hen getuigde op de eigen manier over hoe hun bedrijf investeert in productieve, zorg-, sociale én zelfarbeid.

- Alvorens dieper werd ingegaan op de verschillende soorten van arbeid, waagde Karel Hubau (Vlaams platform PWA DCO’s en schepen Gavere) op vraag van Flora een poging om de grote verscheidenheid aan dienstenchequebedrijven in kaart te brengen. Spijtig genoeg moeten we u de schets die hij op het bord maakte, onthouden. Zijn bijdrage echter, vindt u hier.

- Joeri Vancoillie bracht het verhaal van de buurt-en nabijheidsdienst ISIS vzw en pleitte voor een sociaal en zorgzaam gebruik van dienstencheques. Hij eindigde met de woorden ‘Sociale flexibiliteit leidt tot arbeiderstevredenheid … en arbeiderstevredenheid leidt tot kwaliteit!” Wat hij nog allemaal vertelde – en dat was een hele boterham – kan u hier bekijken.

- De getuigenissen van Yves Dinsart (Simply Helping) en Marnix Vandenbulcke (Artega activ), beiden werkgever in een privé-bedrijf, maakten al snel duidelijk dat privé-ondernemers niet alleen bezig zijn met het maken van winst, maar bovenal ook zorg willen dragen voor hun werknemers. De enthousiaste vertelstijl van Yves krijg je er niet bij, maar een samenvatting van zijn presentatie vindt u hier. Van de avonturen van Marnix hebben we geen neerslag, maar u zult zeker nog van hem horen, want zijn bedrijf behaalde als eerste dienstenchequebedrijf in België het Investors-in-people-label!

- Dat ook het werken met de klanten heel wat inspanningen vereist, getuigden Olivier Leroux (Domidom) en Isabelle Colinet (Sinet-Centre), respectievelijk werkzaam in een Brussels privé-bedrijf en een invoegbedrijf te Bergen. Van Olivier Leroux hebben we geen presentatie, maar hij herkende zich zeer sterk in het verhaal van Isabelle en dat vindt u hier.

Reactie van het beleid

Aan het einde van de studiedag hadden we het genoegen niet één, maar twee raadgeefsters van de Vice-Eerste minister en minister van Werk, Joëlle Milquet, te verwelkomen. Mevr. Lise Buekens gaf een overzicht van de geplande maatregelen voor duurzame tewerkstelling in het kader van het dienstenchequestelsel. Mevr. Sophie Lenoble, die het project van Flora gedurende zijn ganse looptijd opvolgde, beantwoordde vragen uit de zaal.

Zowel de broodjes aan het einde van dag als de contacten met elkaar en met het beleid leken naar meer te smaken!

___

[1] De duurzaamheidscurve werd ontleend aan: Ulanowicz, Robert E., Goerner, Sally J., Lietaer, Bernard & Gomez, Rocio (2009). Quantifying sustainability: Resilience, efficiency and the return of information theory. Ecological complexity 6(1), 27 – 36.

Sofie Giedts