Print
Thorbjoern Jagland, voorzitter van het Nobelprijscomité voor de Vrede verklaarde bij de prijsuitreiking: « We kunnen geen democratie en duurzame wereldvrede bereiken zolang de vrouwen geen gelijke kansen krijgen als de mannen om ontwikkelingen op alle maatschappelijke niveaus te beïnvloeden. De Nobelprijs voor de Vrede werd uitgereikt aan drie vrouwen voor hun geweldloze inzet voor de veiligheid van vrouwen en voor de rechten van vrouwen om volwaardig mee te werken aan het bereiken van vrede.
Leymah Roberta Gbowee is een Liberiaanse vredesactiviste die via een geweldloze vredesactie bijdroeg tot het beëindigen van de burgeroorlog in haar land. Ze riep de vrouwen op tot een ‘seksstaking’, waarbij de vrouwen seks weigerden zolang de vijandelijkheden duurden. De beweging die op gang kwam was zo massaal, dat de politiek wel maatregelen moest nemen.
De vrede die daarop volgde maakte de weg vrij voor presidentskandidate Ellen Johnson Sirleaf, de tweede Nobelprijswinnares. Zij werd in 2005 de eerste vrouwelijke president van Liberia (en van Afrika). Zij zette zich in voor de economische en sociale wederopbouw van het door oorlog verwoeste land en bond de strijd aan met corruptie. Door institutionele hervormingen (geweldloos dus) creëerde zij meer gelijke kansen voor vrouwen.
De derde Nobelprijswinnares is de Jemenitische journaliste en activiste Tawakkol Karman. In 2005 richtte ze de mensenrechten organisatie Women Journalists Without Chains op. Met deze groep nam ze actief deel aan de demonstraties op het Vrijheidsplein in de hoofdstad, en ze droeg haar Prijs dan ook op aan de Arabische lente, de beweging die ijvert voor een vreedzame omverwerping van totalitaire regimes in het Midden-Oosten. Zij is niet alleen de eerste arabische vrouw die een Nobelprijs krijgt toegekend, maar met haar 32 jaar ook de jongste winnaar van de prestigieuze prijs. Een meer uitvoerige beschrijving van de verdienste van deze drie dames leest u hier (tekst in het Frans).
Van links naar rechts : Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee, Tawakkol Karman
Het stemt ons hoopvol dat het Nobelprijscomité de rol van vrouwen voor de samenleving erkent, en in de verf zet dat vrouwen juist zo’n constructieve rol kunnen spelen omdat ze kiezen voor vreedzame strategieën, voor democratische bewegingen en egalitaire instellingen. Uiteraard komt daar ‘power’ bij kijken, de nodige macht om de heren rond de onderhandelingstafel te krijgen, om corrupte administraties bij de lurven te vatten of om bevolkingsgroepen op straat te brengen. Maar dat zijn geweldloze strategieën die schril afsteken tegen de militaire en terroristische ‘bevrijdingsbewegingen’ waarvan de wereld maar al te vaak getuige is. De onderliggende boodschap lijkt ons te zijn dat gelijke kansen voor vrouwen niet begrepen mag worden als ‘meer vrouwen in het mannenspel’, want dat zou de wereld juist een nog meer gewelddadige plek maken. Waar we met Flora voor ijveren is dan ook dat vrouwen de ruimte krijgen om de macht juist te herdefiniëren, zodat niet langer één groep macht heeft over andere groepen, maar dat alle groepen meer macht krijgen om hun eigen lot, hun eigen samenleven en samenwerken vorm te geven. Flora doet dit in eerste instantie door de machtsmechanismen in het huidige economische model – de concurrentiestrijd die onvermijdelijk tot winnaars en verliezers leidt – bloot te leggen door met mannen en vrouwen samen te zoeken naar meer rechtvaardige manieren om het huis van de samenleving te organiseren.