Welkom in het Maison BILOBA Huis! Wij bieden een kader van solidair en respectvol leven in de Brabantwijk. Het project wil tegemoet komen aan een aantal aspecten van de leefsituatie van senioren in minder begoede wijken. De organisaties EVA, Maison Médicale du Nord en Aksent hebben samen het initiatief genomen om het Maison BILOBA Huis op te richten. Deze vzw heeft als ambitie het dagelijkse leven van gezinnen te vergemakkelijken door hen te steunen in de zorg voor hun senioren. Op die manier kunnen de senioren langer in hun vertrouwde buurt blijven wonen en aan het leven in de wijk bijdragen.
De feiten
Twaalf procent van de 65-plussers die in Brussel wonen, zijn allochtonen. En in dit cijfer blijven de 700 000 personen die genaturaliseerd zijn buiten beschouwing. In Brussel is er dus een duidelijke trend van veroudering van de allochtone bevolking.
Het Maison BILOBA Huis en Maison Médicale du Nord hebben via verscheidene enquêtes het terrein verkend. Sinds 2009 worden praatgroepen georganiseerd om meer zicht te krijgen op diverse thema’s in verband met verouderen en samenleven. Dit liet toe om het levenstraject van deze mensen beter te begrijpen en een zekere expertise te ontwikkelen. Dit leidde tot volgende vaststellingen:
De allochtone senioren zoeken weinig hulp bij diensten voor thuiszorg. De oorzaken zijn van velerlei aard. Zo zouden onthaalinstellingen te weinig aangepast zijn aan de culturele diversiteit.
«Er zijn homes waar het personeel zomaar de kamer binnenloopt, zonder aan te kloppen. »
« Men moet vrij over zijn tijd kunnen beschikken en ook de vrijheid van anderen respecteren. »
Beroep doen op deze diensten leidt tot schuldgevoelens bij de naasten van de senioren.
« In Marokko worden ouderen personen gerespecteerd. Er is een gezegde dat zegt dat hoe ouder men is, hoe meer men een waardevolle schat wordt. Wanneer een oudere persoon spreekt, zijn die woorden heilig en dient men ernaar te luisteren. Als deze persoon er niet was geweest zouden zijn kinderen er ook niet geweest. Dit denkbeeld is een hoeksteen van onze cultuur. »
« In de Islam zijn er plichten ten aanzien van je moeder, die je negen maanden lang gedragen heeft. Men zegt zelfs “ Het paradijs bevindt zich onder de voeten van een moeder» En er is een hadith die zegt « de armoedige is diegene die zijn moeder verloren heeft».
« In Turkije wil de traditie dat een kind zijn/haar ouders onderhoudt tot aan de dood. »
« Homes bestaan niet in Rwanda. »
« In Congo blijven oudere mensen thuis en komen de kinderen en kleinkinderen langs om voor hen te zorgen.»
Het Maison Biloba Huis wil de ouderen en de buurt steunen door een solidaire ruimte te creëren, met respect voor mensen, los van religieuze overtuiging, geslacht, taal of levensstijl. Dit alles in de context van de Brabantwijk, waar door de hoge concentratie van allochtone bevolkingsgroepen allerlei culturen samenleven. Diversiteit en participatie staan centraal in de benadering. Reeds vanaf het begin, vanaf de definitie van noties en thematieken, heeft het project maatschappelijke doelstellingen voor ogen. Daarom wordt gewerkt met praatgroepen, waarin de betrokken mannen en vrouwen het project Biloba mee hebben gedefinieerd. De praatgroep organiseerde een reflectiecyclus die als uiteindelijk doel had om een leefruimte te creëren naar het beeld van zij die er wonen. Het globale idee is om mensen actoren te laten zijn en geen slachtoffers noch consumenten.
Het project wil de zorg voor senioren uitbreiden naar de hele gemeenschap, door te vertrekken van een globale benadering van zorg, één die verder gaat dan de fysieke gezondheid. Daarbij is het wezenlijk dat de zorg vanwege de familie en vrienden van de ouderen uit de buurt, erkend en gevaloriseerd wordt. De initiatiefnemers van het project hebben de ambitie om een andere benadering van die zorg te ontwikkelen. Het project is een onderzoek-actie cyclus, die zowel het lokale onderzoek op zich neemt als het experimenteren met werkmethodes. Het Maison BILOBA Huis wil niet alleen het nieuwe huis in deze buurt zijn, het wil zich naar de buurt toe openen en kijken hoe de mensen die er wonen de zorg voor hun ouderen aanpakken. Het is niet de bedoeling om het warm water opnieuw uit te vinden, maar juist om alternatieven te ontwikkelen die hun inspiratie vinden in uiteenlopende benaderingen en die de reeds aanwezige krachten actief betrekken. Het Huis Biloba is niet slechts een woonstructuur, ze biedt vooral een kader voor solidariteit. Flora steunt dit project dan ook door de gezamenlijke constructie van een strategisch en participatief analysekader.
Een samenwerking tussen lokale structuren
Teneinde gemeenschappelijk welzijn te bewerkstelligen, heeft het project verschillende lokale structuren verbonden in een netwerk waarin ze kunnen samenwerken. De drie oprichters werken bovendien samen met andere organisaties uit de buurt om samenhang in de aangeboden diensten te garanderen. Via deze samenwerking tussen lokale structuren wil Biloba greep krijgen op wat ’samenleven’ betekent in een multiculturele samenleving waarin mensen van alle leeftijden hun plaats moeten kunnen vinden.
EVA vzw (Emancipatie Via Arbeid, zie www.vzweva.be ) steunt projecten om de leefomstandigheden in een buurt te verbeteren, en schept daarbij tegelijkertijd werkgelegenheid. EVA vzw heeft praktische ervaring met economie en socioprofessionele inschakeling.
Maison Médicale du Nord heeft meer dan 35 jaar ervaring in het voorzien van aangepaste medische zorgen in de Brabantwijk. Deze terreinervaring van alledag, opgebouwd door de jaren heen, is een grote meerwaarde voor het Bilobaproject. Met name rond het gebruik van het sociale en familiale vangnet heeft Maison Médicale du Nord veel expertise, meer bepaald in verband met ouderdomgerelateerde problemen.
Aksent (www.aksentvzw.be) steunt senioren en personen in moeilijke situaties om hun band met de omgeving te versterken. De organisatie biedt verschillende diensten, aangepast aan de noden van senioren.
Vijf ambities van Maison Biloba Huis
1. Aangepaste opvang ontwikkelen: multicultureel et multigenerationeel, aansluitend bij het lokale en familiale leven.
2. Verbeteren van de levenskwaliteit van ouderen: voorstellen van activiteiten die de gezondheid en het samenleven ten goede komen.
3. Garanderen en coördineren van diensten en materiële steun, dit in samenwerking met de reeds bestaande structuren en systemen
4. Ontvangst, vorming, steun en reflectie aanbieden:
voor de families en naasten die de zorg voor ouderen in de buurt op zich nemen;
voor de buurtbewoners, om hun betrokkenheid aan te moedigen;
voor de professionele diensten uit de buurt die vanuit dezelfde visie werken.
5. Ontvangst en vorming bieden aan personen die zich in thuiszorg willen engageren met het oog op sociale en professionele inschakeling.
Drie pijlers van de filosofie
Het Maison Biloba Huis wil een plaats worden waar wordt samengeleefd, waar verschillende generaties ervaringen kunnen delen. Het idee is om ieders onafhankelijkheid te bewaren door de collectieve voorzieningen op een warme en solidaire manier te benutten. Dit gemeenschapsleven wordt omkaderd en gedynamiseerd door beroepskrachten afkomstig uit diverse milieus. De ploeg moedigt initiatieven van uiteenlopende aard aan, zoals o.a. de animatie van activiteiten, sessies voor het uitwisselen van ervaringen en vormingen of leerervaringen.
Het project articuleert zich rond drie pijlers:
Een vijftiental individuele wooneenheden, bestemd voor zelfstandige ouderen, alleen of als koppel.
Een ontmoetingsplaats voor de bewoners van de wooneenheden, een rustige en warme gemeenschappelijke leefruimte. Deze ruimte wordt georganiseerd door de bewoners.
Een dagopvang, vrij toegankelijk voor bewoners van de buurt.
Drie actieniveaus
De participatie van het doelpubliek heeft een voorafgaande terreinanalyse nodig op drie niveaus, nl. het micro-, meso- en het macroniveau.
Op microniveau wordt de participatie gemeten via wekelijkse activiteiten (socioculturele animaties, etc.). Deze workshops laten toe de verschillende generaties uit de buurt met elkaar te laten kennismaken. Ook praatgroepen worden hier georganiseerd. Dankzij de praatgroepen wordt een duidelijker beeld verkregen van de noden van de doelgroep.
Het mesoniveau wordt gedragen door de constructie van een netwerk dat het project in zijn ontwikkeling kan steunen. Er worden regelmatig stuurgroepen georganiseerd om naar de mensen uit dit bredere netwerk te luisteren en samen met hen te reflecteren over hoe het project in de buurt kan worden verankerd.
Op het macroniveau worden de ervaringen van Maison Biloba Huis geconfronteerd met meer globale projecten. Het project is ambitieus en innoverend. Elders in België en Europa vinden soortgelijke projecten ingang. Met hen wil Maison BILOBA Huis ervaringen uitwisselen, en samen zowel expertise als een innovatief referentiekader uitbouwen. Op termijn moet dit niveau perspectieven openen om effectief methodieken te ontwikkelen en voorbij het stadium van idee, droom en reflectie te geraken. Het project wil de lokale (meso) en globale (macro) partnerschappen doen groeien via reële participatie.
Interesseert het project u? Hoe kunt u deelnemen?
