Van Ik naar Wij: een concreet vormingsinstrument.

Het vormingspakket Van Ik naar Wij|Du Je au Nous wil begeleiders van groepen inspireren en ondersteunen bij het opzetten van een participatief proces. De methodiek biedt geen kant-en-klare oplossingen, maar reikt een kader aan dat groepen uitdaagt om een traject te ontwikkelen dat aansluit bij hun leefwereld. Het zijn de groepsleden zelf die definiëren wat burgerparticipatie is en beslissen welk burgerinitiatief ze willen opzetten.

Het vormingspakket bestaat uit:

 negen vormingsmodules (met gebruikersinstructies, leeswijzer en voorbeeldanimaties) Kennismaken met het vormingstraject, samenwerken in groep, zoeken naar overeenkomsten, zoeken naar initiatieven, kiezen en plannen, realiseren van een initiatief, bruggen slaan, doorvoeren van veranderingen, evalueren van het vormingstraject.

 didactisch materiaal en inspirerende voorbeelden Energizers, ontspanningsoefeningen, gespreks-en reflectievormen, analyseraam, besluitvorming, werkplan, evaluatiemethoden – Trajectverhalen, verslag, tijdsvoorstellingen, leefregels, burgerinitiatieven, netwerken.

 visie en theoretische achtergronden Pedagogische basisprincipes en omkadering, meerwaarde voor de socio-professionele sector, gebruikersinstructies: op zoek naar een eigen traject, trajectenkaart - 5-TWIN, burgerparticipatie, duurzaamheid, naar buiten treden, werken met groepen, breinleren: anders (leren) leren.

Het pakket kan in verschillende sectoren worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld in de socio-culturele sector, de minderhedensector, de integratie- en inburgeringsector, de cultuursector, het onderwijs… Elke groep – jong of oud – die zin heeft om samen een maatschappelijk project op te zetten en hiermee in het kader van burgerschap naar buiten te treden, kan met het pakket aan de slag.

U kan het vormingspakket hier gratis downloaden.

Nog meer van hetzelfde of hetzelfde, maar anders!?

Van Ik naar Wij werd ontwikkeld in intensieve samenwerking met groepen, begeleiders en organisaties uit de inschakelingsector (die instaat voor vorming, opleiding en tewerkstelling van werkzoekenden). Gedurende 3 jaar zocht Flora vzw samen met elk van deze betrokken partijen naar interessante manieren om rond burgerparticipatie te werken. We startten met een paar ideeën die onderweg verdwenen of uitgroeiden tot concrete pistes die terug te vinden zijn in de huidige methodiek. De unieke samenwerking met de als ‘sociaal, kwetsbare’ of ‘uitgesloten’ bestempelde groepen en de grote flexibiliteit en openheid van de begeleiders en organisaties resulteerde in een methodiek die ingebed is in de leefwereld van de mensen zelf en rekening houdt met de professionele praktijk van de begeleiders en hun organisaties!

Bij de pedagogische en didactische uitwerking van de methodiek vertrouwde Flora op de grote expertise die reeds op het terrein aanwezig is. Heel wat organisaties hebben al menige uren samen gezeten om over participatie en participatief werken na te denken en hieraan binnen hun organisatie concreet vorm te geven. Begeleiders weten vaak al erg goed wat in hun context al dan niet werkt en beschikken reeds over een heel arsenaal aan instrumenten om ‘participatief’ aan de slag te gaan. De inspanningen die organisaties en begeleiders betreffende participatie leveren, blijven echter vaak onzichtbaar voor de groepen waarvoor ze dit allemaal doen. Groepen zijn zich slechts zelden bewust van de indirecte of directe impact die zij hebben op bijvoorbeeld het beleid of opleidingsaanbod van een organisatie of op de houding of aanpak van een begeleider… een toch cruciaal gegeven in een participatief proces: tonen en bewust zijn van de impact van de inbreng van mensen (of dit nu groepen of begeleiders zijn)! Met de methodiek reikt Flora organisaties en begeleiders een structuur aan om participatie opnieuw zichtbaar te maken. Het gaat hier niet om het aanreiken van nieuwe en superinnovatieve instrumenten, maar wel om op een andere manier met de reeds gekende instrumenten om te gaan! Met deze meer gestructureerde aanpak van participatie wil Flora de organisaties en hun begeleiders helpen om hun participatieve ideeëngoed dat beetje per beetje werd ondergesneeuwd door praktische en financiële zorgen, opnieuw bloot te leggen en te bespreken.

Kinderspel !?

Op een andere manier (leren) kijken naar reeds bestaande instrumenten of praktijken, lijkt in eerste instantie erg gemakkelijk, want men begeeft zich op bekend terrein. Maar het is net deze bekendheid met het terrein, die het al heel wat minder gemakkelijk maakt om alles met andere ogen te zien. Dit veronderstelt echter een andere manier van kijken… en heel wat energie om deze zienswijze vol te houden. Beeld je maar eens in dat je wordt uitgedaagd om je werk gedurende één dag geblinddoekt te doen: geen gemakkelijke opdracht! Het werk en de omgeving blijven dezelfde en toch zal je deze op een hele andere – en in het begin misschien wat pijnlijke – manier ervaren. Hoewel het je ’s avonds al beter zal lukken om je weg te vinden, zal je geen seconde langer met de blinddoek rondlopen dan nodig is… zelfs al leverde je dit best wat interessante informatie op : )

De methodiek Van Ik naar Wij roept weleens wat weerstand op bij begeleiders en groepen. Immers, om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de verschillende (participatie- en leer-)noden de deelnemers, pleit de methodiek voor een gedifferentieerde aanpak. Dit houdt bijvoorbeeld in dat dingen niet alleen via woorden en verhalen worden aangebracht, maar ook via beelden en voorwerpen; dat wordt gewerkt in kleine en grote groep; dat personen soms worden gevraagd om te luisteren, dan weer om crea©tief aan de slag te gaan; dat wordt stilgestaan bij verschillen in interpretatie, enz. Deze verschillende manieren om inhouden aan te pakken, kunnen voor sommige personen in eerste instantie als ‘kinderachtig’ worden afgedaan (omdat creatie, expressie, herhaling, beelden, enz. associaties oproepen met de school en kind zijn), maar na een tijdje merken deze personen vaak dat deze ‘kinderspelletjes’ tot concrete doelen leiden en helpen om de dagelijkse praktijk eens op een andere manier te benaderen …

Hoewel het vormingspakket Van Ik naar Wij heel wat interessante methodieken, werkvormen, referenties en inspirerende voorbeelden bundelt en concrete animatiefiches en materialen aanreikt, maakt dit de taak van de begeleider niet altijd gemakkelijker. De kracht van het vormingspakket bestaat immers voor een groot deel uit de manier waarop een begeleider al deze elementen aanreikt. De methodiek zet m.a.w. sterk in op de aanpak en houding van de persoon die het vormingstraject of de vormingsmodules zal begeleiden.

Openheid tonen voor de belevingswereld van de groep, transparant werken, de eigen gevoelens en kwetsbaarheid tonen, zich waarderend opstellen, zoeken naar en toepassen van gevarieerde werkmethodes, aandacht hebben voor de (inrichting van de) omgeving, dit alles vraagt niet alleen om een goed doordachte begeleiding, maar ook om een duidelijke omkadering. Opdat het vormingstraject zowel op het niveau van het individu, de groep en de organisatie tot duurzame resultaten leidt, mag het geen geïsoleerde actie zijn, maar moet het breed gedragen worden.

Leren van elkaar en met de steun van Flora

Ook Flora wil begeleiders en hun organisaties ondersteunen bij het kiezen, opzetten en begeleiden van een eigen Van Ik naar Wij-traject. Deze ondersteuning neemt volgende vormen aan:

 Een tweedaagse opleiding Tijdens de tweedaagse opleiding ontdek je al doende de kracht van de methodiek, sta je stil bij je eigen begeleiderrol en leer je de methodiek te gebruiken, zodat je er nadien mee kan jongleren in je eigen professionele praktijk.

De volgende opleiding gaat door te Brussel op 13 en 14 oktober 2011. Voor meer informatie kan u steeds terecht bij Sofie Giedts| sofie[a]florainfo.be | 02.204 06 46

 Intervisiemomenten Flora organiseert op geregelde tijdstippen uitwisselingsmomenten tussen begeleiders die een traject Van Ik naar Wij opzetten met hun groep. Deze uitwisselingen vinden plaats met het oog op:

• het bieden van ondersteuning bij het zich toe-eigenen van de methodiek
• het zoeken naar antwoorden op (nieuwe) vragen die zich op het terrein opwerpen
• het uitwisselen van praktijkverhalen De volgende intervisies gaan door op 15 september en 18 november. Meer informatie kan u bekomen bij Sofie Giedts| sofie@florainfo.be | 02.204 06 46

Veel plezier met het vormingspakket!