Flora beschouwt cultuurparticipatie als een complex probleem waarin maatschappelijke, socio-economische, culturele en genderproblematieken samenkomen. Dit betekent dat duurzame cultuurparticipatie iets is als ‘varen tussen Scylla en Charibdys’, waarbij een koers moet worden uitgezet tussen de “harde rots” van toeleiden naar (assimilatie aan) de dominante cultuur enerzijds en de “relativistische draaikolk” van het ontwikkelen van culturele niches waar elk binnen de eigen groep blijft anderzijds. Bij dit alles blijkt dat organisaties uit het middenveld een unieke rol te spelen hebben omdat zij juist actief zijn op het snijvlak tussen de diverse probleemdomeinen én omdat ze een ‘tussenpositie’ tussen de mensen van de doelgroep en ‘het dominante systeem’ innemen.

Tegelijk situeert zich daar ook een uitdaging. Binnen de organisaties hebben begeleidsters en vormingswerksters doorgaans een andere socio-culturele achtergrond dan de doelgroep, of ze worden (door zichzelf en/of door de doelgroep) als representant van de ‘andere’ cultuur beschouwd. Wat betekent dit verschil voor participatieve projecten of trajecten? Wat is de impact ervan op (de duurzaamheid van) de resultaten die worden bereikt?

De ‘bruggen naar participatie’ moeten niet alleen gebouwd worden naar de doelgroep toe (of naar de domeinen en sectoren waar ze zich reeds bevinden), maar ze moeten vooral zo gebouwd worden dat ze een tweerichtingsverkeer toelaten. De kennis over wat cultuurparticipatie is en wat ze moet zijn (het cultuurbeleid, zo men wil) is iets wat samen met de doelgroep moet worden geconstrueerd. Bovendien moet die co-constructie directe effecten opleveren, zowel op het participatieproces zelf, als op het eventuele product en op de omgeving waarin het project zich situeert. Alleen zo leert de doelgroep dat participatie zin heeft, de moeite is, en dat ook zij effectief het ‘vermogen’ hebben om mee vorm te geven aan iets wat hen zelf aanbelangt.

Meer lezen: zie het verslag.